Lê Hồng Lâm ra mắt sách "Sự lưỡng nan của tình thế làm người" Văn Hóa

Sách Tao Đàn trân trọng giới thiệu tới anh/chị tựa sách mới: Sự lưỡng nan của tình thế làm người -  tập phê bình điện ảnh của nhà báo Lê Hồng Lâm. Sách được Công ty Cổ phần sách Tao Đàn liên kết cùng NXB Hội Nhà Văn giới thiệu và phát hành tháng 7/2018.

Đôi nét về tác phẩm:

Ingrid Bergman - cô đào Thụy Điển với ba giải Oscar từng nói: Phim ảnh là giấc mơ, phim ảnh là âm nhạc. Không thứ nghệ thuật nào đi qua tâm trí ta như cách của phim ảnh, nó tiến thẳng vào cảm xúc ta, tới những căn phòng tối sâu kín trong tâm hồn ta. Quả vậy, ngôn ngữ của điện ảnh chính là ngôn ngữ của những giấc mơ hữu hình. Năm tháng có thể trôi qua trong giây lát, một khắc có thể dài tựa thế kỉ, không gian không còn giới hạn, những ranh giới đều bị xóa mờ... Một thứ ngôn ngữ riêng được dựng bằng hình ảnh, âm thanh, ánh sáng... Đó là một thế giới vừa khu biệt lại vừa giao thoa với chính thể chúng ta đang sinh sống. Chính vì thế điện ảnh luôn khiến ta say mê.

Mấy ai đếm được sao trên trời? Cũng mấy ai có thể xem được hết phim ở đời? Ta luôn cần những kim chỉ nam trong thế giới thực rộng lớn cũng như thế giới trên màn bạc cũng không kém phần bao la. Cuốn sách Sự lưỡng nan của tình thế làm người của Lê Hồng Lâm chính là một chiếc kim chỉ nam như thế. Ba mươi năm sau đổi mới và mười lăm năm kể từ ngày tư nhân chiếm lĩnh thị trường làm phim lẫn chiếu phim trong nước, Việt Nam vẫn chưa có phê bình điện ảnh. Không một tờ báo lớn nào, một kênh truyền hình nào có được một mục điểm phim uy tín, có giá trị tham chiếu dành cho khán giả. Giữa nền điện ảnh hết sức hững hờ với phê bình đại chúng ấy, Lê Hồng Lâm là một người lữ hành hiếm hoi và kỳ dị. Đã hai mươi năm anh xem phim và điểm phim. Phim nước ngoài. Phim Việt Nam. Phim nghệ thuật. Phim thương mại. Anh làm điều đó một cách miệt mài, khách quan, vô vụ lợi. Và tất nhiên là sắc sảo. Thiếu sự sắc sảo, ba yếu tố kia, dù đáng quý, cũng thành vô nghĩa. Và đáng quý hơn nữa, những gì anh viết đều là kết quả của một quá trình hoàn toàn tự học, tự rèn luyện và đúc kết. Sự lưỡng nan của tình thế làm người chỉ là một chặng nhỏ trong cuộc lữ hành hai mươi năm ấy, xuyên suốt cả chặng đường là một tình yêu đã trải hai thập niên song vẫn còn tươi mới, thậm chí có chút si cuồng, với một người tình hơn mình bảy mươi lăm tuổi - nàng thiếu nữ có tên là Điện Ảnh.

Sự lưỡng nan của tình thế làm người được chia làm hai phần. Phần một là tập hợp các review khen chê công minh về những phim khiến khán giả đổ xô ra rạp như Lalaland, Logan, Split, Kong: Skull Island, Coco... hay những bộ phim nghệ thuật như Moonlight, Elena, Paterson... và cả những bộ phim Việt “cây nhà lá vườn” như Dạ Cổ Hoài Lang, Lô Tô hoặc Cô Ba Sài Gòn. Những nhận xét của Lê Hồng Lâm có cái khắt khe của người trong nghề nhưng cũng mang cái trìu mến của người thưởng thức. Không chỉ đi sâu phân tích các bộ phim ta với các góc nhìn mới lạ, tác giả còn thể hiện nỗi niềm trăn trở với nền điện ảnh nước nhà và quốc tế.

 “Tôi luôn tin điện ảnh Việt luôn có nhiều diễn viên giỏi, nhưng quan trọng là họ phải tìm được những kịch bản tốt, đạo diễn có tài, có tầm để cho họ được sống với nhân vật đó.”

“Nếu bạn yêu phim, bạn còn lạ gì Los Angeles nữa, bạn còn lạ gì cái kinh đô điện ảnh Hollywood nữa? Nó là một nhà máy tạo giấc mơ, và nó đồng thời cũng là một cỗ máy nghiền nát giấc mơ. Thậm chí ngay cả khi đã là một ngôi sao, đã từng một ngôi sao, nó vẫn là một thành phố nghiệt ngã khi ngôi sao đó không còn tỏa sáng.”

Phần hai của cuốn sách gồm các tiểu luận và chân dung. Ở đây, Lê Hồng Lâm đào sâu hơn những nhánh rẽ, những “case” đặc biệt. Anh phân tích về sex trong điện ảnh với những tượng đài như Bản Tango Cuối Cùng Ở Paris; dùng bộ phim Công dân Kane để nói về  tổng thốngTrump và nước Mỹ hiện đại; tâm sự về những nghệ sĩ anh đặc biệt mến mộ như:

Jack Nicholson, Marlon Brando; hay thở than phim lãng mạn rồi sẽ tuyệt chủng như chim dodo bởi còn ai xem phim tình buồn hoặc trăn trở về dịch ấu dâm và trò đấu tố trong thời đại chúng ta cùng  The Hunt với sự góp mặt của Mad Mikkelsen - một phản đề thú vị cho những định kiến về chủ đề này. Là một nhà báo nhiều trải nghiệm, Lê Hồng Lâm đã kéo cinema vào với đời, như một hệ quy chiếu để phân tích, soi tỏ vạn vật. Để rồi ta thấy, đó là phim mà cũng là đời. That’s life. That’s cinema.

“Thể loại phim lãng mạn đang đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng. Con người hiện đại đang đánh mất khả năng lãng mạn. Họ nói ‘I love you’ bằng ‘emoticon’ và giữ chặt điện thoại thay vì giữ chặt tay nhau”

“Chúng ta không im lặng, chúng ta phải lên tiếng trước những điều tồi tệ, khốn nạn, vô nhân đạo trong xã hội, đặc biệt là liên quan đến những đứa trẻ ngây thơ chưa có đủ nhận thức để tự bảo vệ cho mình. Nhưng đồng thời, chúng ta cũng nên suy nghĩ, đặt ra những phản biện trước những thông tin mà chúng ta nhận được, không thể cứ “share” tội vạ khi nó chưa được kiếm chứng. Không thể cứ hồn nhiên ném đá, đấu tố, lục tung cả facebook cá nhân, truy tìm nguồn gốc gia đình của thủ phạm đang bị tình nghi hay chỉ là qua lời khai của gia đình nạn nhân lên mạng khi họ chưa bị kết tội.”

Bằng lối viết phóng khoáng, dung dị, gần gũi và đầy lôi cuốn, với kiến văn sâu sắc của một nhà phê bình, Lê Hồng LâmLâm đã giúp người đọc bóc tách những tác phẩm điện ảnh Đông Tây kim cổ, cùng tư lự với những hỉ nộ ái ố của phim và đời, thấu suốt được những ý tứ ngoài khung hình, nhìn ra chân giá trị của môn nghệ thuật thứ bảy.

Mai Thủy - VDTOnline.vn

Viết bình luận